Champions of the United Kingdom and the World

In Nederland hebben we er nu ook een: een voetbalmuseum. Dit in navolging van Engeland en Schotland. Beide zijn schitterend en als het Nederlandse voetbalmuseum daar op gaat lijken. In zulke musea kom je altijd nieuwe dingen tegen. In Schotland had ik dat met een gekke beker. Toen ik het onderschrift las, zag ik dat het de eerste World Cup die ooit was uitgereikt. De winnaar was Renton FC. Ik kende die club wel als een van de oprichters van de Scottish Football League, maar had geen idee dat die ooit wereldkampioen waren geweest. Wat verder lezend kwam ik er achter dat het deze wedstrijd een duel was tussen FA Cup winnaar West Bromwich Albion en Scottish Cup winnaar Renton. Er waren nog geen competities, dus de beker was het allerbelangrijkste. Iemand kreeg daarom het idee om de twee bekerwinnaars tegen elkaar te laten spelen en aangezien Engeland en Schotland op dat moment de enige twee serieuze voetballanden waren mocht de winnaar zich “Champions of the United Kingdom and the World” noemen. Renton won met 4-1 en werd dat dus. Waar West Brom tot op de dag van vandaag een bekende club is, is Renton verdwenen in het moeras van het verleden. Wat is er eigenlijk van die club geworden en waarom zijn uiteindelijk verdwenen?

Het eerste dat verrassend is, is dat Renton zo'n klein plaatsje is. Het ligt ten westen van Glasgow in West Dunbartonshire een gebied waar vandaag de dag zo'n 90.000 mensen wonen. Toch is dit gebied de kraamkamer van het Schotse voetbal. Goed, je had natuurlijk het superieure Queen's Park uit Glasgow, maar daarnaast kwamen alle topclubs uit West Dunbartonshire. Dumbarton FC de eerste twee jaar van het bestaan van de Scottish League meteen landskampioen en was speelde verschillende finales van de Scottish Cup. Een paar kilometer verderop had je Alexandria, waar Vale of Leven speelde. Deze club was in 1877 de eerste Schotse club die de hegemonie van Queen's Park doorbrak en de Scottish Cup won. Dit deden ze meteen drie keer op rij. Nog een paar kilometer verder lag Renton, waar Renton FC het mooie weer maakte. Tweemaal werd de Scottish Cup gewonnen en driemaal werd de finale verloren. Samen met Queen's Park waren dit de vier topclubs in Schotland en het was dan ook niet vreemd dat de drie clubs uit West Dunbartonshire allemaal erbij waren toen de Scottish League werd opgestart in 1890.

Maar weer even terug in de tijd, want op het moment dat de Scottish League begon waren de hoogtijdagen eigenlijk al over voor Renton FC. Ze waren er namelijk al vroeg bij, de Rentonians. In 1872 werd de club opgericht en al meteen hadden ze succes. De Scottish Cup bestond pas twee jaar, toen Renton FC in 1875 in de finale stond. Het onvermijdelijke Queen's Park was de tegenstander en uiteraard wonnen de Spiders deze pot. Destijds speelden alle goede spelers namelijk bij de zwart-witten. De club had echter het motto “Never Say Die” (lang voordat clubs als Sheffield United en Hartlepool United dat hadden) en gingen daarom hard trainen om de beste club van het land te worden. Er werd een trainer aangetrokken Peter “Big Pate” Campbell en die hield er nogal aparte trainingsmethode op na. Niet alleen liet hij de spelers enorm hard trainen, zodat ze fysiek de sterkste club van het land waren, ook ontwikkelde hij een soort wonderdrank: Chicken Bree. Dit bestond uit rauwe eieren en Port. Niet te zuipen natuurlijk, maar de spelers dachten dat het echt hielp om fysiek nog sterker te worden.

De resultaten lieten niet lang op zich wachten. In 1885 stond Renton FC opnieuw in de finale van de Schotse Cup en de tegenstander was lokale rivaal Vale of Leven. De Levenians hadden al drie bekers op zak en waren de twee jaar ervoor verliezend finalist geweest. Overbodig om te zeggen dat de mannen uit Alexandria de favoriet waren. Dat was echter buiten de Chicken Bree gerekend, want Renton FC sleepte er eerst een replay uit en won die tweede wedstrijd met 3-1. Gekkenhuis in Renton natuurlijk die avond. Het zag er lang naar uit dat Renton de beker kon behouden, want in 1886 stonden de Rentonians opnieuw in de finale. Ditmaal hielp het ranzige drankje niet, want de Spiders tikten Renton van het veld af. Om een of andere reden lag het spel van Queen's Park de Rentonians niet. Slechts eenmaal slaagde Renton erin om de amateurs te verslaan in een officiële wedstrijd. Daar stonden talloze nederlagen tegenover. Die ene overwinning was overigens wel een belangrijke, want die brengt ons naar 1888.

In 1888 stonden beide clubs wederom tegenover elkaar. Ditmaal in de halve finale van de Scottish Cup. Wie de finale zou halen had een op papier makkelijke opdracht. Door flink wat mazzel en gunstige lotingen stond Cambuslang namelijk in de finale. Niet echt een topclub destijds en zowel de spelers van Queen's Park als Renton wisten dat deze halve finale een zwaardere pot zou worden dan de finale. Het was weer een clash van verschillende stijlen: het verfijnde spel van Queen's Park tegenover de botte kracht van Renton. De laatste club had niet alleen het thuisvoordeel, maar ook Koning Winter was ze gunstig gezind. De wedstrijd werd namelijk al op 14 januari gespeeld en het zelfs vee zou weigeren om dit veld op te gaan. De Rentonians hadden er uiteraard geen problemen mee. Een potje vrij worstelen lag ze wel, terwijl de passing game van Queen's Park totaal niet uit de verf kwam. Na 90 minuten waren de spelers totaal onherkenbaar, maar gelukkig had de scheidsrechter goed opgelet. Hij noteerde een 3-1 overwinning voor Renton. De finale bleek inderdaad een formaliteit. Renton versloeg Cambuslang met 6-1, tot vandaag de dag de grootste uitslag ooit in een finale van de Scottish Cup.

Het was dus feest in het clubhuis op Tontine Park, want opnieuw was Renton de sterkste club van Schotland. Een paar dagen viel er een brief op de deurmat uit de Engelse stad West Bromwich. In de brief stond een verzoek van het bestuur van West Bromwich Albion om een wedstrijd te spelen. WBA had namelijk in Engeland de FA Cup gewonnen door Preston North End te verslaan in de finale. Een knappe prestaties, want Preston zou een jaar later ongeslagen de eerste kampioen van Engeland worden. Het bestuur van WBA stelde daarom voor om met een wedstrijd op neutraal terrein uit te maken wie nu de beste club van Groot-Brittannië was en daarmee meteen de beste club ter wereld. West Brom bood aan om naar Schotland te komen, maar wilde wel de wedstrijd op neutraal terrein spelen. Hampden Park (het latere Cathkin Park van Third Lanark) werd de locatie. Bij Renton gingen ze meteen akkoord en op 19 mei 1888 werd de eerste World Cup Final gespeeld.

Die dag leek het wel de Apocalyps in Glasgow. Een vreselijk onweer teisterde de stad en vier mensen stierven zelfs doordat de bliksem ze had geraakt. De Baggies wilden daarom niet meer spelen, bang als ze waren voor ongelukken. Ook het veld was een modderpoel. Dat laatste sprak de Rentonians natuurlijk wel aan en ze drongen er sterk op aan om de wedstrijd toch te laten doorgaan. Er waren ook nog eens 10.000 mensen in het stadion, een gigantisch aantal voor die tijd. Schoorvoetend ging West Brom akkoord, want anders hadden ze de reis voor niets gemaakt. Opnieuw won kracht het van techniek, hoewel de spelers van Renton natuurlijk ook wel een potje konden voetballen. Uiteindelijk werd het 4-1 en Renton was wereldkampioen. De lokale smid maakte meteen een bord met daarop “Champions of the World” en dat werd opgehangen boven het paviljoen van Tontine Park. Twee weken later speelde Renton een oefenwedstrijd in en tegen Preston, die later dat jaar als eerste club de Double zouden doen. Dus én (ongeslagen) kampioen worden én FA Cup winnen. Renton versloeg tijdens die oefenwedstrijd Preston en daarmee is de claim dat ze op dat moment het sterkste team ter wereld waren een valide.

Die was meteen het laatste hoogtepunt van Renton FC. Door de goede prestaties vielen de spelers natuurlijk op en een hele hoop spelers vertrokken richting Engeland, waar wel legaal betaald mocht worden. De oprichting van Celtic in 1888 deed de club ook geen goed, want daar trokken ook enkele goede spelers naartoe. De fan probeerden er nog wat aan te doen door Engelse scouts in de rivier te gooien, zodat ze niets over hun spelers konden rapporteren, maar dat was vechten tegen de bierkaai. In 1890 was Renton FC er nog wel bij op het moment dat de Scottish League werd opgericht, maar daarin braken ze weinig potten. De club werd zelfs een tijdje geschorst, nadat ze tegen een profclub hadden gespeeld. Vier jaar later degradeerde de club uit de First Division en 1898 was het helemaal over met de club die terugkeerde naar de amateurs. In 1922 lukte het ze ook niet meer om als amateurclub overeind te blijven. Tontine Park werd meteen plat gegooid en er werden huizen neergezet. Het enige dat er nog van over is, is de middencirkel die in een van de tuinen daar ligt. In 2008 is er een amateurclub opgericht met de naam Renton FC 1872. Ze spelen op velden die vlak bij het oude Tontine Park liggen. Een mooi eerbetoon aan de eerste wereldkampioen ooit.

Dit zag ik ooit hangen in het clubhuis van Dumbarton

En hierop viel mijn oog in het Scottish Football Museum

En dit maakt natuurlijk helemaal nieuwsgierig over het hoe en wat van Renton FC