Greyhounds Chasing Away the Gypsy Army
Bij de vraag welke voetbalclubs er allemaal in Glasgow zijn komen de meeste mensen met Celtic en Rangers als antwoord. Heel soms komt er iemand met Partick Thistle als derde club, maar een monument als Queen's Park is voor velen al onbekend. Wat helemaal onbekend is, is dat tot halverwege de jaren tachtig er een vijfde profclub in Glasgow speelde. Deze club bestaat op de dag van vandaag nog steeds, maar is helaas vertrokken uit Glasgow doordat ze hun stadion uitgegooid zijn. Tegenwoordig spelen ze in Cumbernauld, een zogenaamde "new town". De naam van de club? Clyde FC. Misschien nu geen grootmacht meer, maar in het verleden kwamen er tienduizenden mensen kijken naar deze club en ze mochten met recht een tijd lang de titel "Third Club of Glasgow" dragen.
Eerlijk gezegd was het tot een paar jaar geleden een club die me ook weinig zei. Ik had wel eens een keertje ergens gelezen dat ze oorspronkelijk uit Glasgow kwamen en een aantal keer de Scottish Cup hadden gewonnen, maar voor de rest zei het me helemaal niets. Dat veranderde toen ik erachter kwam dat het oude stadion van ze, waar ze in de jaren tachtig dus uitgesmeten waren, nog steeds bestond. Mijn interesse was meteen gewekt, want hoe zou dat stadion er nu bijliggen? Er konden ooit meer dan 50.000 man in, dus het moest wel gigantisch zijn. Zouden er nog herinneringen aan Clyde te zien zijn of zou het helemaal omgebouwd zijn tot een gedrocht? Genoeg reden om eens een bedevaart te ondernemen naar Shawfield, de naam van het voormalige stadion van Clyde.
Globaal kende ik de geschiedenis van Clyde FC wel. Uit het logo kon ik opmaken dat ze 1877 zijn opgericht en ook dat ze driemaal de Scottish Cup hebben gewonnen wist ik wel. Toch wilde ik eens wat meer weten over de club. Van de zes Leagueclubs uit Glasgow na WO II is dit degene waar ik het minst van wist. Het logo bleek inderdaad niet te liegen en Clyde is inderdaad opgericht in 1877. De club speelde op de oevers van de rivier de Clyde, vandaar de clubnaam. De club werd in 1891 lid van de League en is daar sinds de dag van vandaag niet meer uit verdwenen. Clyde begon tegen het einde van de 19e eeuw vrij populair te worden en het stadion aan de oevers van de Clyde voldeed niet meer. Niet ver weg, op de grens van Glasgow en Rutherglen, werd een stuk land gekocht en een nieuw stadion neergezet. Het kreeg de naam Shawfield en zou bijna negentig jaar de thuishaven van Clyde FC blijven.
Op Shawfield werden ook de grote successen gehaald. De club werd er in 1905 voor het eerst kampioen van de Second Division en groeide daarna hard. Zowel in 1910 als in 1912 werd de finale van de Schotse beker gehaald. Helaas werd er ook beide malen verloren. Vooral de nederlaag in 1910 was zuur. Maar liefst driemaal moest Clyde het opnemen tegen Dundee FC. De eerste keer stonden ze lang met 2-0 voor, maar zagen 60.000 man Dundee uiteindelijk nog terugkomen tot 2-2. De eerste replay werd 0-0 en pas in de tweede replay moest Clyde zich gewonnen geven. Twee jaar later was Ibrox opnieuw het toneel van de finale. Ditmaal was Celtic de tegenstander, die veel te sterk bleken te zijn. Pas in 1939 kwam het eerst de Scottish Cup naar Shawfield. Hampden zat met 94.000 mensen goed vol en Clyde liet zijn fans niet in de steek. Motherwell, een grote naam in die tijd en zeven jaar eerder nog landskampioen, werd met 4-0 weggevaagd. Clyde had zijn eerste grote prijs te pakken.
In de competitie was Clyde een vaste gast in de hoogste klasse, maar echt succesvol waren ze daarin niet. Ze draaiden aardig mee, maar daar was alles mee gezegd. Echt meestrijden om de bovenste plekken deden ze nooit, hoewel de beide Old Firm clubs nooit graag naar Shawfield gingen voor een derby tegen Clyde. Ondertussen zocht de voorzitter naar extra geld om echt de aansluiting te kunnen vinden met de top en dacht dat het een goed idee was om het stadion te verkopen. Hij bood het aan voor veel geld aan “The Shawfield Greyhound Racing Company Limited”. Die waren in 1932 in het stadion gekomen en huurde het stadion vaak af. De voorzitter dacht slim te zijn door het stadion voor veel geld te verkopen en het dan tweewekelijks te huren van de hondenracers. Zo’n vijftig jaar later zou de club zich dit bezuren, maar destijds waren de verhoudingen tussen beide partijen erg goed.
Tien jaar na de bekerwinst stond Clyde opnieuw in de bekerfinale. Ditmaal zakten 108.435 mensen kwamen naar Hampden om Clyde het te zien opnemen tegen de Rangers. Nooit zouden er meer mensen naar een wedstrijd komen waarin Clyde was betrokken en de kans is klein dat dit nog ooit gebroken gaat worden. Clyde was in de finale veel te zwak voor de Rangers, die met 4-1 wonnen. De wraak kwam echter in 1955, toen Celtic in de Cupfinale werd verslagen. Na een 1-1 in de eerste wedstrijd, won Clyde de replay met 1-0. De jaren vijftig en zestig waren sowieso de hoogtijdagen voor Clyde. De club streed mee bovenin en haalden vaak de laatste ronden van de Scottish Cup. In 1958 werd bijvoorbeeld voor de derde en laatste maal de Cup gewonnen. Hibernian, dat in 1902 zijn laatste Cup won, werd met 1-0 verslagen. Niet slecht, want de Hibs waren een echte topclub in die tijd.
In 1960 werd nog een keer de halve finale gehaald, maar daarna waren de successen in de Cup toch wel op. In de competitie kwam daarentegen pas toen het hoogtepunt. Werd in 1958 met een vierde plek een voorlopig hoogtepunt bereikt, het bleek nog beter te kunnen. In 1967, inderdaad het jaar waarin Celtic als eerste en enige Schotse club de EC I won, werd Clyde derde. Aangezien Celtic kampioen werd en Rangers tweede, was het hele erepodium Glaswegian. Clyde kon dat echter niet meer volhouden en begon weg te zakken. Vaak deden ze mee om de onderste plaatsen, maar na degradatie volgde ook weer snel promotie. In 1974 kwam de club voor het laatst uit op het hoogste niveau en sindsdien jojode de club op en neer tussen het tweede en derde niveau. Wedstrijden tegen de echte toppers werden zo nu en dan in de beker gespeeld, ooit het terrein voor Clyde, maar ook daar waren ze nu niet meer dan opvulling geworden.
In 1986 kwam er echter de grootste shock voor de club en de fans, iets dat zelfs degradatie nog nooit had veroorzaakt. De club moest aanpassingen aan het stadion doen van de bond, maar dat wilden de eigenaren (de hondenracers) niet doen. Er zat dus niets anders op dan te vertrekken en op 28 april 1986 was Alloa Athletic (kan het onaantrekkelijker) de laatste tegenstander op Shawfield. Clyde won met 4-2, maar het was een overwinning die alleen maar tranen veroorzaakte. Clyde was zijn huis kwijt en moest gaan zwerven in de buurt van Glasgow. Er was namelijk geen geld voor een nieuw stadion en er werd aangeklopt bij het gehate Partick Thistle. De club en de fans werden erg slecht behandeld bij die club en mochten met moeite “Come on, Clyde” roepen op de tribune, want voor de rest waren uitingen dat Clyde daar speelde verboden. Na vijf jaar kwam er een einde aan die hel, toen de club verhuisde naar Hamilton, om daar bij de plaatselijke club te gaan spelen. Clyde was definitief vertrokken uit Glasgow om er nooit meer terug te keren.
Bij Hamilton werd de club met meer respect behandeld. Ondertussen was er geld gevonden om een nieuw stadion te bouwen. Vreemd genoeg werd er niet gekozen om opnieuw in Glasgow te gaan zitten, maar in de “new town” Cumbernauld. Dat is nog altijd een heel vreemde beslissing (ondanks dat Cumbvernauld best een som geld hiervoor aan Clyde heeft gegeven), want Cumbernauld ligt ten noordoosten van Glasgow, terwijl East Kilbride (een andere new town en nog wel een grotere) ten zuidoosten van Glasgow ligt. En in zuidoost Glasgow liggen juist de roots van Clyde. Het was dus veel logischer geweest om daar een stadion te gaan bouwen, want tegenwoordig zijn zowat alle oude fans verdwenen, omdat Cumbernauld best een eindje van het oude Shawfield afligt. Het clubbestuur ging er echter van uit dat de mensen in Cumbernauld warm zouden lopen voor de club en ze zodoende veel nieuwe fans zouden kunnen trekken. Veel mensen in Cumbernauld hadden echter al een favoriete voetbalclub en het zal niemand verbazen dat dit in de meeste gevallen Celtic of Rangers is.
Opnieuw dus een verhuizing voor Clyde FC, die daarmee de bijnaam “The Gypsy Army” verwerven. De eerste wedstrijd in het Broadwood Stadium, ironisch genoeg tegen Hamilton, trok maar liefst 6000 man, maar daarna ging het snel bergafwaarts tot ongeveer de duizend man die vandaag de dag komen. Sportief gaat het redelijk met de club. Waar ze in 1998 bijna, voor echt eerst in de geschiedenis, afdaalden naar de Third Division, werd later het herstel ingezet. In 2004 was Clyde bijna weer gepromoveerd naar de SPL, maar drie wedstrijden voor het einde werd de voorsprong op Inverness uit handen gegeven. Het jaar ervoor was de club ook al als tweede geëindigd en het jaar erop zou de club derde worden. Afgelopen seizoen was het echter weer kommer en kwel en de club redde zich via de playoffs en mag dit seizoen weer in de First Division uitkomen. Ik ben echter bang dat de club snel meer publiek moet gaan trekken of ze gaan binnen een paar jaar weer degraderen.
Het Broadwood Stadium trekt me nu niet om een keer te gaan bezoeken, maar Shawfield des te meer. Doordat ik vrijdagavond al in Glasgow was, was het nu het ideale moment om eens een kijkje te gaan nemen bij het hondenrennen. Overdag bezocht ik het Scottish Football Museum en kreeg ik een rondleiding op Hampden Park. Ik kon op het gemakje richting de bushalte lopen en de bus naar Shawfield nemen. Het hondenrennen begon pas om 19 uur en ik was er al om 18 uur. Genoeg tijd om het stadion eens rond te lopen. De buurt rondom Shawfield was erg onguur. Veel industrie en vervallen gebouwen. De ongure types die er rondliepen (incl. mezelf) waren ook niet op een hand te tellen. Dit was tenminste een echte rauwe voetbalbuurt. Eeuwig zonde dat de voetbalclub hier niet meer speelt. De meeste mensen hier waren nu voor een van de Old Firm clubs of hadden weinig meer met voetbal.
Van buiten zag Shawfield er ook lekker rauw uit. Graffiti tegen de muren, ingetrapte deuren, dichtgespijkerde turnstiles, kapotte verlichting en planten die op het dak van de tribune groeiden. Zo hoort een stadion in verval eruit te zien. De mannetjes van het hondenrennen hadden blijkbaar geen interesse om dit bij te houden. Er was helaas niets meer te zien wat herinnerde aan de voetbalclub. Nergens een bordje met Clyde FC of iets dergelijks. Erg jammer, want dat had het helemaal afgemaakt. Doordat ik nog niet naar binnen kon ontdekte ik naast het stadion een erg zoetsappig parkje. Erg vreemd om dat ineens te zien in zo'n rauwe omgeving. Ik verwachte er veel junks, maar er stonden alleen enkele Chinezen foto's van elkaar te maken. Dat was bezig toen ik het parkje binnenkwam en toen ik er twintig minuten later vertrok waren ze nog steeds bezig. Vreemd.
Ondertussen was het zeven uur geworden. Eindelijk kon ik dan Shawfield, waar zelfs op internet weinig tot geen actuele foto’s van te vinden zijn, betreden. Ik kocht een programmaboekje met daarin allerlei informatie over de honden. Ik begreep er niets van, maar dat terzijde. Eindelijk kon ik naar binnen. Shawfield bleek echt geweldig te zijn. De terracing stond er nog precies zo bij als op het moment dat Clyde het stadion moest verlaten. Er groeiden planten door het beton heen en de treden zelf waren flink aan het vergaan. Het stadion heeft erg aparte crushbarriers die waarschijnlijk al helemaal doorgeroest zijn. De staantribunes waren helaas wel afgesloten, maar ik kon er genoeg van zien. Mijn avond was in een klap al geslaagd, want dit was precies waar ik op hoopte.
Ik besloot wat geld in te zetten op de eerste drie hondenraces, want nu ik het geluk aan mijn zijde had moest ik dat toch gaan verzilveren. Daarna ging ik wat foto’s maken en werd door een man aangesproken. Die vroeg zich af waarom ik van die oude troep foto’s aan het maken was. Toen ik uitlegde dat ik speciaal voor het stadion hier naartoe was gegaan verklaarde hij me voor gek. We raakten wat aan de praat over Clyde, het stadion en het hondenrennen. Hij bleek zelf ook een fan te zijn van Clyde, maar was na de verhuizing afgehaakt. Een aantal keer is hij zelfs nog naar Cumbernauld gegaan, maar dat was het toch niet voor hem. Tegenwoordig keek hij amper meer naar voetbal, hoewel hij soms weleens naar Celtic ging. Ik had dus een maat gevonden en samen gingen we nog even schelden op de Rangers en nagenieten van hun nederlaag tegen Kaunas.
Ik kreeg nog wat adviezen over de honden en daarna vertrok hij richting de gokbazen om zelf wat in te zetten. De windhonden werden ondertussen helemaal gek van het wachten en begonnen flink te blaffen. Maar de redding kwam nabij, want de eerste race kon beginnen. Er kwamen drie scharminkels aan die in de eerste heat zaten. Ze zagen er zwaar ondervoedt uit. Uiteraard werd mijn hond, Silverdale Sting, laatste. De tweede race kon niet misgaan, want ik had mijn geld op Moorfoot Uncle gezet. Uiteraard werd ook die laatste. Dan maar hopen op de derde heat, waarbij ik Silver Smirnof als winnaar had getipt. Onnodig om te zeggen dat die ook laatste werd. Wat een Hunnen waren die honden. Ik had het wel gezien op Shawfield en besloot naar het hotel te gaan. Nog een keer keek ik goed rond. Wat een stadion was dit en wat is het toch jammer dat Clyde hier niet meer speelt. Ik kan me goed voorstellen dat veel fans van vroeger zijn afgehaakt, want dit is toch wel iets anders dan dat moderne ding waar ze nu in spelen ver weg van Rutherglen.
Geschreven door: Sir Stanley Matthews
Site Navigation 
