Walking in an Amber & Chocolate Wonderland

Vandaag vindt de hoogmis van het Engelse voetbal weer plaats: de derde ronde van de FA Cup. Daar waar clubs uit de Premier League de strijd gaan aanbinden met allerlei kleine clubjes waar de buitenlandse sterren nog nooit van hebben gehoord. Cristiano Ronaldo en Robinho zien aanmodderen in Rotherham, Wrexham of Hartlepool, mooier kan eigenlijk niet. Zelf zag ik ook mijn mooiste wedstrijd ooit in de derde ronde van de FA Cup. Luton Town speelde tegen Liverpool, dat net de Champions League had gewonnen. Bij de rust stond het echter 3-1 voor Luton en Liverpool moest echt geniaal spelen om nog te winnen. Uiteindelijk werd het 3-5 en had ik echt 90 minuten lang staan genieten. Dit was echt de magie van die heilige derde ronde.

In de derde ronde van dit jaar staan er ook weer enkele geweldige wedstrijden op het programma, zoals Forest Green Rovers tegen Derby County, Histon tegen Swansea en Everton dat op bezoek mag bij Macclesfield. Gelukkig staat er ook een confrontatie tussen een Premier League club en een non-leagueclub op het programma: Middlesbrough v Barrow. Jammer dat deze wedstrijd niet bij Barrow wordt gespeeld, want dan was de kans op een stuntje iets groter geweest. Nu zal de Premier Leagueclub wel winnen, waardoor Sutton United nog altijd de laatste “amateurclub” is die een tegenstander uit de hoogste voetbalklasse heeft uitgeschakeld. Dit is alweer twintig jaar en vond, uiteraard, plaats in die magische derde ronde van de beker.

Nog altijd is die zevende januari in 1989 het hoogtepunt uit de geschiedenis van Sutton United, een club die daarvoor alleen opviel door zijn bizarre clubkleuren; bruin en geel. Zelf noemen ze het “Amber & Chocolate”, maar zelfs dat kan niet verbloemen dat Sutton United meer weg heeft van een carnavalsvereniging dan van een voetbalclub. De hoogtepunten van de club uit Greater Londen zijn vrij schaars. Enkele seizoenen Conference en driemaal een verloren amateurcup finale op Wembley en dan heb je het wel gehad. Daarmee onderscheidt de club zich niet van Runcorn, Leek Town en Witton Albion. Nee, de reden waarom iedere liefhebber van het Engelse voetbal Sutton United kent heeft allemaal te maken met die ene overwinning op Coventry City op een koude januaridag in 1989.

Op het moment is Coventry City niet meer dan competitievulling in de Championship, maar dat was in 1989 wel anders. Anderhalf jaar hiervoor won Coventry City namelijk de FA Cup Final tegen Tottenham Hotspur (de eerste nederlaag van de Spurs in acht finales) in een van de leukste wedstrijden ooit op het heilige gras van Wembley. Coventry was destijds ook gewoon een vast gezicht op het hoogste niveau, waar pas in 2001 na 34 jaar een einde aan kwam. In 1989 zou Coventry ook gewoon als zevende eindigen in de competitie en de halve finale van de League Cup halen. Coventry was op dat moment gewoon een goede ploeg en het team dat tegen Sutton United aantrad had nog acht spelers op het veld staan die ook in de finale tegen de Spurs op het veld hadden gestaan.

Gander Green Lane was een jaar eerder al bijna getuige geweest van een stunt. Middlesbrough, dat later dat jaar zou promoveren naar het hoogste niveau, werd in Sutton op 1-1 gehouden. Het was de stunt van die derde ronde, want de rest van de amateurs vloog er direct uit in die derde ronde. Een nipte 1-0 overwinning in Middlesbrough betekende pas het einde van de amateurs, die zowel in ronde één als twee Leagueclubs had uitgeschakeld. Het gekke was dat ze in de Conference zelf helemaal geen topclub waren, maar de excentrieke, pijprokende manager Barrie Williams slaagde er iedere keer weer in om zijn team op scherp te zetten in de FA Cup.

IJskoud was het die dag en een snijdende wind zorgden ervoor dat het onaangenaam was op Gander Green Lane. De fans van Sutton lieten zich daardoor niet afschrikken, want voor het eerst sinds 1970 kwam er een club uit de First Division op bezoek. Destijds was het Leeds United dat naar Sutton kwam in de vierde ronde van de FA Cup. De vierde ronde die Sutton nog eenmaal zou bereiken, in 1989. Leeds United, getraind door Don Revie en op dat moment landskampioen, won met 0-6. Maar liefst 14.000 mensen waren er in het stadionnetje gepropt. Zoveel kwamen er niet af op de wedstrijd tegen Coventry (die op dat moment vijfde stonden in de First Division), maar nog was het erg vol. Er hing vooraf al een sensatie in de ijskoude lucht, en dat wilde veel mensen met eigen ogen zien.

Helaas droeg Coventry deze dag niet zijn bruine uitshirts, want dan was het helemaal een genot voor het oog geweest. Nu was het alleen Sutton United dat in zijn geelbruine shirts diverse modewatchers tot wanhoop dreef. Zo lelijk als de shirts waren, zo goed waren ze aan het spelen. De eerste helft ging gelijk op en het was opvallend genoeg Coventry doelman Steve Ogrizovic die het vaakste in actie moest komen. Vlak voor de rust moest ook Ogrizovic zich gewonnen geven, toen Sutton via een corner op 1-0 kwam via een kopbal van aanvoerder Tony Rains. Gander Green Lane explodeerde en het feest hield aan tot het rustsignaal. Sutton United 1 Coventry City 0. In andere stadions waar deze stand werd omgeroepen in de rust konden ze het bijna niet geloven. Sutton United was 45 minuten verwijderd van een sensatie.

In de kleedkamer van Coventry stormde het in de rust en het had effect, want Sutton werd meteen vastgenageld op de eigen helft. Keeper Trevor Roffey kreeg het erg druk en in de 52^e minuut moest hij zich gewonnen geven. Coventry was via David Phillips weer op gelijke hoogte gekomen en de verwachting was dat ze het nu makkelijk zouden afmaken. Groot was dan ook de verrassing toen Sutton in de 59^e minuut weer op 2-1 kwam. Ditmaal was het Matthew Hanlon die een mislukte corner alsnog promoveerde tot een doelpunt. Hanlon kon een paar minuten later zelfs de 3-1 maken, maar schoot de bal net over. Daarna was het Coventry dat weer bij zijn positieven kwam en de druk flink opvoerde om de gelijkmaker te scoren.

Kans op kans volgde voor Coventry. Vedette Cyrille Regis dacht Coventry een kwartiertje voor tijd weer op gelijke hoogte te brengen, maar Roffey redde uitstekend. Keith Houchen, de man van het beslissende doelpunt op Wembley anderhalf jaar eerder, schoot de bal op de lat, waarna Steve Sedgley de bal nog op de paal en lat schoot. Het leek wel of het niet zo mocht zijn voor Coventry, die ondertussen alle ballen in het strafschopgebied van Sutton gingen pompen. Het leek effect te hebben, toen Brian Kilcine de bal perfect op zijn hoofd kreeg. Een verdediger van Sutton stond net op de goede plek op de doellijn en werkte de bal net over de lat. Dit was de laatste kans voor Coventry en Sutton United was door en had een team uit de hoogste divisie verslaan. Logisch dat er een pitch-invasion volgde.

Later die avond was de overwinning van Sutton United een item in het journaal en de spelers kwamen in de week na de wedstrijd niet aan werken toe, want continue waren er aanvragen voor interviews. Degene die het vaakste in de media kwam was echter geen speler, maar manager Barrie Williams. Williams hield van de media-aandacht en met zijn gepeperde uitspraken en zijn opvallende gedrag (hij rookte de hele tijd pijp in de dug-out) groeide hij voor een tijdje uit tot een publiek figuur. Dat werd minder nadat Sutton United in de ronde na de stunt mocht afreizen naar Carrow Road om het op te nemen tegen Norwich City. De amateurs werden met 8-0 afgedroogd en het sprookje was weer over.

In de jaren erop zat er geen stunt meer in voor Sutton United, maar nog altijd wordt de club genoemd als er weer een confrontatie tussen een Premier Leagueclub en een non-leagueclub op het programma staat. Sutton United v Coventry City blijft namelijk een nachtmerriescenario voor iedere Premier Leagueclub als ze moeten uitkomen tegen een amateurclub. Sutton zelf stond een paar maanden geleden weer in de belangstelling, want voor het eerst sinds 1995 had de club (die nu twee divisies onder de Conference uitkomt) de eerste ronde van de FA Cup gehaald. Met Notts County kwam er zelfs een relatief grote naam naar Gander Green Lane. Een stunt leek er even in te zitten, maar uiteindelijk werd het 0-1. Sutton kan zich dus weer gaan richten op handhaving, terwijl nostalgici een kaarsje opsteken voor Barrow deze middag.