The Big Freeze

Terwijl er afgelopen week in Kopenhagen werd vergadering over wat te doen tegen de opwarming van de aarde, heeft het in tijden niet zo gesneeuwd. Veel geklaag dus. Dat mag ik graag horen. Vooral de vergelijking met andere landen, waar alles wel goed geregeld zou zijn. Afgelopen weekend heb ik gemerkt dat het in Nederland juist wél goed is geregeld. Frankrijk, daar is het een hel. Nu het zou koud is komen er weer beelden op tv van de winter van 1963. Niet alleen was er toen de Elfstedentocht, het was maandenlang een koude horrorshow. De gemiddelde temperatuur in De Bilt was drie graden onder 0. Auto's konden over het IJsselmeer rijden en er liepen ijsberen rond in Nederland. Het ontwrichte het openbare leven en ook het voetbal had er last van, met veel wedstrijden die werden afgelast. Zo erg is het nu nog niet, want de dooi heeft al ingezet. De winter van 1963 zal dus voorlopig nog wel de koudste blijven van de laatste honderd jaar.

In Engeland was het in die maanden ook koud. IJskoud zelfs. Het eiland leek ook op de Noordpool. Het was een van de koudste winters ooit en heeft de bijnaam The Big Freeze gekregen. Alleen in 1683-1684 en 1739-1740 was het kouder, maar buiten een verdwaalde schildpad kon niemand zich dat meer herinneren. Dankzij de kou kon er zelfs op de Theems geschaatst worden en op sommige plaatsen was de zee tot anderhalve kilometer ver bevroren. Op sommige plekken werden meters sneeuw gemeten. De inwoners op het eiland Man hadden het enorm zwaar, want daar werden windsnelheden van 191 km/ph gemeten. Dat, in combinatie met sneeuw, maakte het voor veel mensen erg onaangenaam om naar buiten te gaan. Vanaf eind december tot aan 6 maart heerste Koning Winter in de UK en kwam het kwik niet boven de 0 uit. Dit had natuurlijk ook zijn effect op het voetbal. Er werd ontzettend veel afgelast.

De FA Cup werd er het ergste door getroffen. In totaal werd er maar liefst 261 wedstrijden van de derde ronde afgelast. Een record tot op de dag van vandaag. Die derde ronde strekte zich ook over een lange periode uit. In het relatief warme Plymouth werd op 5 januari gespeeld. West Bromwich Albion won met 5-1 en mocht naar de vierde ronde. Die vierde ronde wedstrijd werd pas meer dan twee maanden later gespeeld. Op 6 maart tegen Nottingham Forest. De laatste wedstrijd van de derde ronde werd zelfs nog later afgewerkt: op 11 maart versloeg Middlesbrough Blackburn Rovers met 3-1. In totaal waren er 66 dagen nodig om deze ronde af te werken. Er werden daarna wedstrijden op de meest onmogelijke dagen en tijdstippen afgewerkt. Door dit afraffelen lukte het de FA om de Cup Final nog in mei te houden. Op de 25^ste was Manchester United met 3-1 te sterk voor Leicester City.

Niet alleen de FA Cup had last van het dikke pak sneeuw, maar ook de League Cup. De finales daarvan (destijds was er nog een thuis- en uitwedstrijd) werden de woensdag voor en de woensdag na de Cup Final gespeeld. Het burenonderonsje tussen de twee clubs uit Birmingham eindigde met de enige hoofdprijs voor Birmingham City tot nu toe. Nooit zou de League Cup Final later worden gespeeld als in dat jaar. Het ergste van alle clubs werd Barnsley getroffen. De Tykes speelden tussen 22 december en 12 maart slechts twee wedstrijden en waren daarmee de club die het minste in actie kwam. Niet alleen wedstrijden konden niet doorgaan, ook trainen was erg lastig. Clubs hadden dus problemen om de spelers fit te houden. Velen gingen in zalen trainen, want de kans op blessures op de spekgladde velden was te groot. Over gladde velden gesproken; Halifax Town maakte van het veld een ijsbaan. Zodoende hadden ze toch nog inkomsten, nu er geen ticketverkoop was.

Er waren nog meer velden die een ijsbaan werden. In Blackpool had men namelijk het slimme plan om het veld onder water te zetten, zodat de grond niet zou bevriezen. Op de dag voor de wedstrijd was het dan de bedoeling om het water weg te laten lopen, zodat er gespeeld kon worden. De knulletjes bij Blackpool hadden er alleen geen rekening mee gehouden dat het wel erg hard vroor. Het water kon dus niet meer weglopen, want het was bevroren. Bloomfield Road werd niet opengesteld voor het publiek, maar de spelers gingen wel op het veld schaatsen. Eind januari waren ze dat wel beu en werd er een ploeg met paarden ingezet om het ijs weg te krijgen. Het ijs brak wel, maar dezelfde avond sneeuwde het. De volgende ochtend was het allemaal weer aan elkaar gevroren. Nee, in Blackpool zou het nog even duren voordat ze weer een potje voetbal konden spelen.

Clubs deden er alles aan om toch te kunnen spelen. Dundee United bijvoorbeeld werd zo ziek van de afgelaste wedstrijden dat ze het veld met vlammenwerpers gingen bewerken. Dat werkte goed, want de sneeuw en ijs verdwenen in rap tempo. Het nadeel was dat het gras ook niet zo blij was met die grove methode en als gevolg daarvan was er geen sprietje meer te vinden in Tannadice Park. In Dundee wilden ze echter perse een wedstrijd voor de Scottish Cup spelen en er werden een aantal vrachtwagens met duinzand geregeld. Het speelveld leek net een woestijn, maar de wedstrijd tegen Albion Rovers kon doorgang vinden. Dundee United speelde geweldig en won met 3-0. De volgende dag stond er in de krant dat de spelers van Dundee United zo goed uit de voeten konden op het zand dat het wel Arabieren leken. The Arabs waren geboren en die bijnaam draagt de club tot de dag van vandaag. The Big Freeze heeft dus tot vandaag de dag zijn sporen achtergelaten.

In 1963 kon je fietsen op de Theems

De zee was dichtgevroren op sommige plaatsen

Als er gevoetbald werd, was het afzien geblazen zoals hier bij de Spurs

Maar dat was nog altijd beter dan uren naar ijspegels loeren, zoals deze vastgevroren man